| Mooi verhaal Herman Sandman' over Bob Dylan:
Bob Dylan
|
Bob
Dylan 2: Bob Dylan 2 Het verhaal van Bob Dylan op de fiets in Noord-Groningen, dat ik 4 januari op deze plek vertelde, zingt zich in hoog tempo rond. Zelfs de Vpro weet er al van en Henk Scholte, die de Amerikaan tegenkwam in het café van (de inmiddels overleden) Siert van Warner in Noordpolderzijl, moet het steeds weer vertellen. Het liet mij evenmin los en ik dacht, laat ik het Bob gewoon vragen. Er is een officiële site, met een e-mail adres (foggy@bobdylan.com) en wie niet waagt, die niet wint. Het duurde even, maar verdomd, ik kreeg een mailtje terug: Dear, Mr. Herman Sandman, The story is correct, though it happened quite a few years ago, in the early nineties maybe. We had a concert in the City of Groningen. Somebody knew I was fond of biking and that the area, which you call highland, was like the landscape around my hometown, Duluth, Minnesota. I remember names like Usquert, Stitswerd, Zandeweer. We drank coffee in a café, with a strange owner. He just sat there. But you know, I liked it, because it was the first place where people didn't gaze at me. When paying my coffee I had the funny feeling that he didn't trust me at all, not knowing who I was. And you are right: a white bearded man came in. He looked like a fifty year old Jezus with a hangover. It was a druïde, I guessed. But the strangest thing happened the next day, when we were in a place called Beecham (is that correct?). We entered a bar and there was David Crosby... Very weird. With respect, Bob. Dear Mr. Dylan, The white bearded man was Henk Scholte. He is a famous storyteller and folksinger, in a band called Törf. That is not Beecham, but Veendam, famous fot its Jugendstil-houses. The name of the café was ‘t Aaierdoppie. It doesn't exist anymore. The bartender who looks like a twin brother of David Crsby is Bé Wever.
|
|
In Utrecht is zaterdag de elfde editie van het Blue Highways Festival gehouden. Op dat festival kunnen liefhebbers genieten van Americana, de rijke mix van country-, folk- en bluesmuziek, gespeeld en gezongen door eigenzinnige singer-songwriters en bandjes. Het is muziek die je niet vaak hoort op landelijke radiozenders. Maar wel bij RTV Noordoost-Friesland. Vertolkers van het genre komen af en toe ook in Fryslan optreden, bijvoorbeeld op uitnodiging van Muziekpodium Bakkeveen. Door Bauke Boersma. |
|
Dromen van een autorit door de eindeloze prairie Trouwe volgers van het radioprogramma Americana Music Club iedere dinsdagavond te beluisteren op RTV Noordoost-Friesland, weten het al weken: de nieuwe cd van de Amerikaanse singer-songwriter Israël Nash Gripka is een juweeltje. Sinds het uitkomen van de cd eind maart draait Marthijn de Wit vrijwel wekelijks een albumnummer in het programma. „Gripka is de Neil Young van dit moment”, zegt de Leeuwarder. Daar zit iets in. Israël Nash Gripka klinkt af en toe inderdaad net als de oude rocker uit Canada, die begin jaren zeventig zoveel indruk maakte met platen als Harvest en Eve-rybody Knows This is Nowhere. Maar Gripka is geen kloon, hij heeft een eigen gezicht. Gripka grijpt de luisteraar op zijn nieuwe cd direct bij de keel, met zijn scheurende mondharmonica en geweldige stem. En hij laat niet meer los. Elf liedjes staan er op de cd, en ze zijn stuk voor stuk meeslepend. Of het nu om de opzwepend rockliedjes gaat of de countryballades: hier is iemand aan het werk die weet hoe je een pakkend Ameri-cana-liedje moet schrijven. Gripka is een van de nieuwe namen in het genre. Een genre dat overigens moeilijk is te omschrijven. Americana is een verzamelnaam van zeer uiteenlopende muziekstijlen waarmee eigenzinnige singer-songwriters en onafhankelijke bandjes het dagelijks leven in de Verenigde Staten bezingen. De muziek schuurt aan tegen de traditi-onele country, folk en blues en wordt om die reden ook wel rootsmuziek genoemd. Voor synthesizers, samplers en keyboards is in Americana geen plaats. Wel voor banjo’s, mandolines en pedal steelguitars. Om mis-verstanden te voorkomen: Americana-lief-hebbers dragen géén cowboyhoed en houden niét van line dance, het maken van danspasjes op zoete countryklanken. Op de nieuwe cd van Gripka is de begeleiding uiteraard ook grotendeels akoestisch. Barn Doors and Concrete Roors is de opvolger van New York Town, de plaat waarmee Gripka in 2009 debuteerde. Bij het verschijnen van die cd was de Amerikaan nog volslagen onbekend. Inmiddels weten we iets meer over hem. Gripka woont en werkt al jaren in de „jungle van New York” (zijn eigen omschrijving), maar hij groeide op in het Midwesten van Amerika, op het platteland van Missouri. Gripka is de zoon van een dominee in een baptistengemeente. In zijn songs horen we het contrast tussen zijn opvoeding en huidige leven. Hij zingt over bidden en drinken, kerken en kroegen, de rusteloosheid van de stad en het gemoedelijke platteland - diep gewortelde thema’s in Americana-muziek. En herkenbaar voor iedereen die wel eens worstelt met het moderne leven, het verlies van oude zekerheden en het verstrijken van de tijd. Gripka nam zijn nieuwe cd op in een tot studio omgebouwde hooischuur in de Catskill Mountains, een natuurgebied ten noordwesten van New York. Hij gooide er de deuren open en gaf zijn rauwe strot de ruimte, ‘s Avonds zat hij met zijn handleden aan een grote tafel en rond een haardvuur. Een simpele setting, passend bij de elemen-taire muziek.
Radiomaker Marthijn de Wit toont de nieuwe cd van de Americana-artiest Israël Nash Gripka. Foto: Frans Andringa |
Dat was vorig jaar. De cd ligt intussen in de winkel en Gripka is op tournee in Europa. Tussen 13 en 17 april verzorgde hij een aantal optredens in het clubcircuit in Nederland. Zaterdag speelt hij op het Blue Highways Festival in Utrecht en vervolgens nog in Eindhoven, Enschede en Spijkerboor. ‘Americana-publiek is over het algemeen goed opgeleid, heeft een baan en is vrij burgerlijk. Het zijn niet van die grote avonturiers’ Blue Highways is het jaarlijkse feestje van Americana-liefhebbers, waarvan de eerste editie in 2000 plaatsvond. Daarmee is Blue Highways iets jonger dan het TakeRoot festival, dat sinds 1998 jaarlijks in Groningen wordt georganiseerd. De naam van Blue Highways refereert aan de kleinere wegen die op Amerikaanse kaarten in het blauw zijn afgedrukt. Het festival werd tot 2007 in Muziekcentrum Vredenburg gehouden en verhuisde toen naar Vredenburg Leid-sche Rijn. Naast Israël Nash Gripka treden dit jaar onder anderen Jesse Winchester, Jimmy LaFa-ve en Jenee Halstead op. „Als Gripka de Neil Young van nu is, dan is Jenee Halstead de Emmylou Harris van deze tijd”,’ zegt radiopresentator Marthijn de Wit (32). Hij trekt die vergelijking tussen de helden van toen en hun opvolgers bewust. ,,De stap van de bekende zangers en zangeressen in het genre naar eigentijdse Arnericana-vertolkers is niet zo groot. Helaas blijven veel veertigers en vijftigers hangen bij de muziek waarmee ze zijn opgegroeid. Prima muziek, maar hedendaagse Americana is ook hartstikke goed.” Op de landelijke radio wordt die nieuwe Americana amper gedraaid. Of alleen in de kleine uurtjes, for The Record, het Vara-pro-gramma van Mart Smeets en Leo Blokhuis, is daar een voorbeeld van. Dit programma begint vrijdagavond om middernacht en duurt twee uur. Alleen echte diehards gaan er dan nog voor zitten. De Wit: „Op de landelijke radio draaien ze muziek voor de grote massa. Elton John, Phil Collins, Kate Bush, dat werk. Dat is commercieel kennelijk aantrekkelijk. Maar het betekent wel een verschraling van het aanbod.” Voor Americana op de radio, moeten de liefhebbers uitwijken naar de lokale- en stadsomroepen. Of het nu de lokale omroep in Kampen is, de lokale omroep Bergen op Zoom, Radio Parkstad in Veendam of RTV Noordoost-Friesland: er is structureel, dat wil zeggen wekelijks aandacht voor rootsmu-ziek. De programma’s worden gepresenteerd en samengesteld door radiomakers die zelf van het genre houden. Ze doen dat uit hobbyisme, niet voor geld. Dat geldt ook voor Marthijn de Wit. Zijn programma is pp dinsdagavond van negen tot elf uur. De Wit meldde zich in 2008 zelf bij RTV Noordoost-Friesland aan. „Ik heb gevraagd of ik een programma bij hen kon maken. Dat mocht. Ik had geen enkele er-varing als radiomaker, maar dat was geen bezwaar.” De Wit’s programma is live. Hij wandelt een uurtje voor de uitzending met een koffer cd’s de studio in Dokkum binnen en van die cd’s draait hij een persoonlijke selectie. De Leeuwarder krijgt van platenmaatschappijen cd’s toegestuurd als promotiemateriaal. Cd’s die hij niet krijgt, maar waarvoor hij wel belangstelling heeft, koopt hij zelf. Af en toe neemt De Wit een live-sessie op. Tot de absolute hoogtepunten rekent hij het live-optreden van Gurf Morlix, een Amerikaanse multi-instrumentalist, zanger en muziekpro-ducer die in Austin (Texas) woont. De Wit: „Ik moest er een paar mails voor sturen, maar toen ging hij overstag.” De Wit heeft wel een idee waarom mensen zich aangetrokken voelen tot Americana. De muziek heeft iets melancholieks en appelleert aan een hang naar vrijheid. Hét symbool van die vrijheid is de typische, nostalgische vorm van Amerikaans avontuur: met de auto de eindeloze weidsheid van de prairie doorkruisen, niet over de snelwegen maar over de smallere highways, de blauwe. „Veel Nederlanders dromen van dat avontuur, maar of ze ooit gaan, is maar de vraag. Het Americana-publiek is over het algemeen goed opgeleid, heeft een baan en is vrij burgerlijk. Het zijn niet van die grote avonturiers”, zegt De Wit, die zelf ook nog nooit in de Verenigde Staten is geweest. Volgens hem zien Americana-liefhebbers in de muziek hun eigen leven en dromen weerspiegeld. „Dat is genoeg. Ze hoeven niet per se de plas over te steken.” |
|
Muziekpodium Bakkeveen bijna altijd uitverkocht. Aanvankelijk kwamen de meeste bezoekers uit de omgeving, maar dat is geleidelijk veranderd. „We trekken nu bezoekers uit het hele land.” En soms zelfs uit het buitenland. Zo stapte een Griekse vrouw in oktober 2008 in het vliegtuig toen ze hoorde dat haar grote favoriet, de Amerikaanse singer-songwriter John Gorka, in Bakkeveen kwam spelen. Veenstra: „Gorka speelt bijna nooit in Europa. Die vrouw had er veel voor over om hem een keer te zien.” Het publiek dat op de concerten afkomt, bestaat overwegend uit „wat oudere mensen”, zegt Veenstra. „Veertigers en vijftigers. Van die groep moeten we het hebben.” Het lijstje namen dat in Bakkeveen heeft opgetreden, groeit intussen gestaag. Er zijn concerten geweest van onder anderen Greg Trooper, Eric Taylor en onlangs van Gretchen Peters, een Amerikaanse singer-songwriters van naam. Ook de Nederlanders Tim Knol en Gerard van Maasakkers traden in Bakkeveen op. Muziekpodium Bakkeveen bedruipt zichzelf, vertelt Veenstra. „Uit de kaartverkoop betalen we de artiesten en regelen we de techniek. Het artiestengage zit al snel rond de duizend euro. Dan houden we een klein beetje over voor de rest. Meestal is het hele budget aan het eind van de avond op. Maar dat geeft niet. Wij hoeven geen winst te maken.” Muziekpodium Bakkeveen werd in het voorjaar van 2007 opgericht door een stel muziekliefhebbers uit Bakkeveen en omgeving. Gjalt Veenstra uit Siegerswoude was een van hen. Hij is nog steeds betrokken bij het Muziekpodium. „Wij gingen regelmatig naar concerten van country- en folkartiesten, meestal buiten Fryslan. Het leek ons een goed idee om die artiesten ook eens naar Fryslan te halen. Zo is het begonnen.” Het initiatief van toen is uitgegroeid tot een mooie traditie. Elk jaar organiseert het Muziekpodium een stuk of tien concerten voor liefhebbers van rootsmuziek. De concerten vinden plaats in theehuis De Slotplaats in Bakkeveen. Een prachtige locatie, vindt Veenstra. „Je merkt het aan de artiesten. Als ze voor het theehuis staan, raken ze al in de stemming.” Het zaaltje waar de concerten worden gehouden, biedt plaats aan zo’n tachtig tot negentig bezoekers. Veenstra: „Het is niet groot. De mensen op de eerste rij zitten met hun knieën tegen het podium. De muzikanten vinden dat geweldig. Het geeft de optredens iets intiems.” Die intimiteit past goed bij de muziek die er wordt gespeeld, meent Veenstra. „De meeste concerten zijn akoestisch. Het is luistermuziek. Dat zie je ook aan de houding van het publiek. De artiest krijgt alle aandacht.” De concerten in De Slotplaats zijn artikel Marthijn.indd 1 4/22/2011 7:14:29 PM
|
Starterspakket voor Americana Oh Brother, Where Art Thou Soundtrack (Mercury Records, 2000) Een nostalgische verzameling van oude Amerikaanse folksongs, veelal opnieuw opgenomen door klinkende namen zoals Emmylou Harris, Gillian Welch, Alison Krauss en Ralph Stanley. Townes van Zandt - Live At The Old Quarter (Corazong, 2008) Een dubbel live album oorspronkelijk uit 1977 van de Texaanse singer-songwriter Townes van Zandt, inspirator van bijna elke hedendaagse Americana artiest. Israël Nash Gripka - Barn Doors And Concrete Floors (Continental 2011) Gripka is een van de jongste telgen binnen het Americana genre, maar muzikaal gezien de Neil Young van de eenentwintigste eeuw. Uncle Tupelo - No Depression (Rockville, 1990) De titel van dit album is synoniem met het genre alternatieve country en een prominent Americana tijdschrift. Lucinda Williams - Blessed (Lost Highway, 2011) Nieuw album van commercieel een van de meest succesvolle vrouwelijke Americana artiesten. Blessed wordt momenteel grijsgedraaid in Amerika! Steve Earle - III Never Get Out OfThis World Alive (New West, 2011) Nog te verschijnen cd van een hardcore troubadour die het vakmanschap van het liedjes schrijven verstaat en als altijd kritisch is over de politiek van zijn land. BuddyMiller- The Majestic Süver Strings (New West, 2011) Oude countryliedjes worden overgoten met een sterk staaltje snarenwerk en ingezongen door een keur aan vooral vrouwelijke Americana artiesten. Mary Gauthier - The Foundling (Proper, 2010) Meest persoonlijke album van Mary Gauthier ooit, over haar leven als weeskind. Ryan Adams - Heartbreaker (Bloodshot, 2000) Onovertroffen solodebuut van de frontman van Whiskeytown, deed het ook goedonder de alternatieve jongeren. Opvolger Gold was commercieel succesvoller maar neigt meer naar de mainstream. Otis Gibbs - (Wanamaker, 2010) Net als zijn voorganger Woody Guthrie heeft Otis Gibbs als doel via zijn muziek de sociale ongelijkheid in de wereld te bestrijden. Authentieker kan Americana vandaagde dag niet klinken. (lijst: Marthijn de Wit) |
